PRIJS (n. m.)

PREIS (deu.) · PRETIUM (lat.) · PRICE (eng.) · PRIX (fra.)
TERM USED IN EARLY TRANSLATIONS
PREIS (deu.) · PRETIUM (lat.) · PRICE (eng.)

FILTERS

LINKED QUOTATIONS

3 sources
4 quotations

Quotation

Ick achte dat wy dese dinghen behooren aen te sien, seght Cicero {lib. iv. In Verrem.}, sprekende van den ongeloofelicke prijs die eertijds op de Konst-stucken gheset was, nae datse worden ghewaerdeert in het oordeel der ghener die eenen sonderlinghen treck tot de Konste hebben. Het nu is ook so heel vreemd niet dat het dese wackere verstanden hoogh-noodigh hebben gheacht den prijs te verhooghen; het magh wel wesen, segghe ick, dat sy de Konst nae het exempel van Apelles willens en wetens hebben soecken te verdieren: ghemerckt die dinghen maer alleen by vele menschen in groote achtinge worden ghehouden, de welcke van weghen haere dierte qualick te bekomen sijn. […] Want als desen goedaerdighen Konstenaar [Apelles] in het eyland Rhodus gelandet wesende, Protogenes den prijs sijner wercken ghevraeght hadde, so bevond hy dat Protogenes een seer gheringh gheld voor sijn werck eyschte, het welck Apelles dapper verdroten heeft; dies hy oock op Protogenes versocht, dat hy hem sijne wercken om vijftig talenten wilde verkoopen, uytgevende, dat hy koop-luyden ghenoech wist te vinden die hem die selivge voor de sijne souden afkoopen. Dese geschiedenisse heeft d'Inwoonders van Rhodus haere ooghen gheopent, om niet alleen haeren Konstenaren beter te verstaen, maer oock om te verhinderen dat sijne Schilderijen niet en souden vervoert worden, alhoewel Apelles van sijn voornemen in het minste niet ghesint en was te wijcken, tot dat sy den prijs dien hy daer voor gheboden hadde verbeterden, leest Plin. Lib. Xxxv. Cap. 10

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] I think we should consider these things, says Cicero {…}, talking about the incredible price that was placed on Art-works in former times, as soon as they are appreciated by the judgement of those who have an extraordinary taste for Art. It is then not so very strange that these alert minds have deemed it very necessary to heighten the price; it may well be, I say, that they have knowingly tried to make the Art more expensive after the example of Apelles: considering that by many people only those things are held in high esteem which are hard to obtain because of their expensiveness. […]Because when this gentle Artist [Apelles] having arrived at the island Rhodos, asked Protogenes the price of his work, he then learned that Protogenes asked very little money for his work, which made Apelles very sad; so that he also requested Protogenes that he would sell him his works for fifty talents, explaining, that he would be able to find enough merchants who would pay the same for his. This history opened the eyes of the inhabitants of Rhodos, to not only understand their Artists better, but also to prevent that their Paintings would not be shipped, although Apelles was not planning to cave in from his intention, until they would improve the price that he offered for it.(…)

term translated by PRETIUM in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p.46
term translated by PRICE in JUNIUS, Franciscus, The Painting of the Ancients, in Three Bookes : declaring by Historicall Observations and Examples, the Beginning, Progresse, and Consummation of that most Noble Art. And how those Ancient Artificers attained to their still so much admired Excellencie. Written first in latine by Franciscus Junius, F. F. And now by him englished, with some Additions and Alterations, trad. par JUNIUS, Franciscus, London, Richard Hodgkinsonne, 1638., p.80

Conceptual field(s)

SPECTATEUR → marché de l'art

Quotation

Gelijck wy dan oock verscheyden Exempelen vinden, dat selfs Coningen dickwils met een gantsche stoet van hunne begunstighste Hovelingen, de Winckels der Constenaeren met hare tegen-woordigheyt vereerden. Men souw hier niet te onrecht mogen by voegen een menigte van Exempelen, die Franciscus Junius in sijn tweede Boeck op ’t Negende Capittel op-haelt, daer hy toont den overgrooten Prys die voor de Wercken van deftige Meesters betaelt wirdt; ’t gene de groot-achtinghe van de Schilder-konst niet duysterlijck te kennen geeft. {De grooten Prys geeft de hooghachtingh der oude, tot de Konst te kennen.}

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Just like we find many Examples, that even Kings together with a great train of favored Courtiers would often honour the Shops of Artists with their presence. One could rightfully add to this a number of Examples which Franciscus Junius mentions in his second Book in the Ninth Chapter, in which he shows the enormous Price that was paid for the Works of distinguished Masters; which clearly shows the great admiration of the Art of Painting. {The high Price shows the great admiration of the ancients for the Art.}

Conceptual field(s)

SPECTATEUR → marché de l'art

Quotation

[…] In dienmen andere haer oordeel ondersoecke, soo komt te vooren niet alleen den grooten Prijs ende waerde die dese dingen [antique sculpture, ndr.] altijts by de kenders in oude tijden gehadt hebben, en oock nu ter tijt noch hebben; als ’t eerste wert getuyght van Cicero, Plinius, ende andere schrijvers van geloof, door ’t verhael van dinghen by na ongheloofflijck, ende het tweede leert de daghelijckse ervarentheyt: Maer komt daer toe oock de eenparighe toestemmingh van Raphael d’Vrbijn, Michiel angelo Bonarotti, en al de treffelijcke Meesters: die als bekent is, dit niet alleen met woorden rondelijck verklaert, maer oock metter daet betoont hebben; haer heele werck stellende na desen richt-snoer: Ja soo verre, datse dickwils niet ontsiende, heele stucken in hun wercken in te voegen by na Roovers zijn geworden, in plaets van navolgers. En van geen ander verstant zijn de Liefhebbers; als die gemeenlijck voor ’t beste van hun wercken dat oordeelen, het welck meest heeft van die oude Voor-beelden. Selfs die van Venetien, die nochtans altijdt meest in ’t Coloreren ende meesterlijckheydt van het Pinceel als inde Teyckeningh hebben uytgemunt, konnen hier toe strecken voor ghetuyghen; aenghesien Mategna, Palma hier uyt geseyt werden, veel geleert en gevordert te hebben.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] […] When one investigates the judgement of others, not only the high Price and value that these things [ndr: antique sculpture] have also had for the connoisseurs in the ancient times, and still have nowadays; firstly it was argued by Cicero, Pliny, and other authors of standing, from the story of things almost unbelievable, and secondly the daily experience teaches it: But the unequivocal agreement of Raphael of Urbino, Michelangelo Buonarroti, and all the powerful Masters: who – as is known – have not only directly declared this with words, but also shown with action; forming their whole oeuvre after this guideline: Yes to such a degree, that they often were not stopped from incorporating complete pieces in their works, almost becoming Thiefs, instead of imitators. And the Amateurs are of the same mind; as they commonly judge those parts of their works as the best, which resemble those old Examples the most. Even those of Venice, who normally have excelled most in the Coloring and virtuosity of the Brush then in the Design, may serve as witnesses of this; as Mantegna, Palma are said to have learned and taken much from it.

waerde

Conceptual field(s)

SPECTATEUR → marché de l'art

Quotation

Soo veel als’er tot noch toe de naam van Konstkenders en beminnaars met waarheyd gedragen hebben, zijn doorgaans van oordeel geweest, dat de Oude overblijffselen der goede statu-Beelden en Half ronden en ’t geen in de bloey-tijd der Schilder en Bootseer-kunde gemaakt is voor de Schoonste in de Konst, en voor de Leerlingen de beste en volmaaktste Voor-beelden te houden sijn. Welke waarheyd van de neerstigen Heer Jan de Bisschop, aangemerkt zijnde, hem ook opentlijk in de Opdragt van sijn vijftig eerst uytgegeven statu-Beelden, heeft doen belijden; dat hy door lange ervarentheyd, in dat gevoelen meer en meer bevestigt was. Want het zy, segt hy, dat we onse meeninge bouwen op d’agting en hoogen prijs, welke voor dusdanige Konstbeelden, al van ouden tijden is betaald geworden, (waar van Cicero, Plinius en andere mannen van kennis; Beneffens de daaglijxse ervarentheyd getuygen konnen zijn:) of dat wy Raphael d’Urbijn, of Michel Angelo en sulke Meesters, ’t selve niet alleen met woorden, maar ook met der daat sien bevestigen; wy sullen bevinden datse hun geheele oeffening dar na gerigt hebben. En voor soo ver, veel eer Roovers dan Navolgers geworden zijn. Waarlijk seyd hy vorder, daar is geen andere reden, dat Vrankrijk, nu in der daat de Kroon spannende, het nu soo ver gebracht heeft, als dat het te Roomen met goede opmerking, de Oude Pronkbeelden wel doorsien, en der selver navolger Poussijn met veel Eer ontfangen, en seer hoog geagt heeft.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] As many as have rightfully carried the name of Connoisseur or lover, they were commonly of the opinion that the Ancient remains of good Statues and Reliefs and all that has been made in the golden age of the art of Painting and Sculpture are the most Beautiful in the Art, and would be the best and most perfect Examples for the Pupils. This truth, recognized by the diligent Mister Jan de Bisschop, who confessed it publicly in the Dedication of his first fifty published Statues; that he had been confirmed in this feeling by his long experience. Since, he says, we either build our opinion on the esteem and high price, which has always been paid for these artful Sculptures, (of which Cicero, Pliny and other men of knowledge – besides the everyday experience – can bear witness of:) or we can see Raphael of Urbino or Michelangelo show it not only with words but with deeds; we will find that they have focused their whole practice on it. And as such, have rather become Robbers than Imitators. Truly, he continued, there is no other reason, that France, which truly beats the lot nowadays, has come this far, than because it has insightfully received the Romans – understanding the Old Statues well – and their imitator Poussin, with much honor, holding them in high esteem.

Conceptual field(s)

SPECTATEUR → marché de l'art